2000 YIL ÖNCESİNDE ENERJİ İÇECEKLERİ

Bugün konumuz enerji içecekleri ve tarihsel gelişimi olacak. Günümüzde artık her yerde rahatça ulaşabiliyoruz.

GBT UĞUR ÇALIŞKAN GIDA BILIM TARIH BLOG ENERJI İÇECEKLERI REDBULL POSCA ANTIK ROMA İMPARATORLUĞU

Özgür Uğur Çalışkan

2021-06-17 5 min read

1. ENERJİ İÇECELERİNİN GEÇMİŞİ

Hoş geldiniz. Bugün konumuz enerji içecekleri ve tarihsel gelişimi olacak. Günümüzde artık her yerde rahatça ulaşabiliyoruz. Bazılarımız ise gün boyu enerjisini koruyabilmek için bu içecekleri sık sık içiyorlar. Bu içecekler aslında ülkemizden daha çok Avrupa'da ve Amerika'da daha yaygın bir şekilde kullanılıyor. Dikkat ederseniz pek çok sporcunun da aslında özellikle idman zamanlarında yanından eksik etmediği bir içecek türüdür enerji içecekleri.

Genellikle kaynaklarda sporcu içeceği veya enerji içeceği olarak ilk rastlanan içeceklerin 1939 yılı ve sonrasında ortaya çıktığı yazılıdır. Ancak durum çok daha farklı. Enerji için çoğumuzun bildiği karışımlar tabii ki de vardır. Hani şu babaanne karışımları dediklerimizden. İşte tarihi oradan başlıyor. Hatta daha da geri gittiğimizde enerji içeceklerinin Antik Roma İmparatorluğunda dahi kullanıldığıyla ilgili Bizans dönemi tarihçilerin yazılarında bazı formüller ve yöntemler mevcut. Gelin hep beraber inceleyelim bunları!

Antik Roma Döneminde askerler tabii ki de en yaygın içecek olarak su, kırmızı şarap veya kırmızı şarap sirkesi gibi içecekler kullanılırmış. Ancak Roma Ordusunda bölgedeki su kaynaklarının zehirlendiği gibi durumlar ortaya çıkabiliyormuş buna ek olarak su ve şarap tek başına enerji vermek için yeterli görülmediğinden askerler savaşlardan önce sudan daha fazla miktarlarda "Posca" adı verilen enerji verici içeceklerden dağıtılırmış. Bizans dönemi tarihçilerine Antik Roma askerleri göre suyu istekleri doğrultusunda kullanabilirlerken bu içeceği içmek mecburiyetinde tutulurlarmış. Bu posca dediğimiz içecek yazılanlara göre su, kırmızı şarap sirkesi ve baldan oluşan üç ana hammadde ile hazırlanır ve o dönem bulunabilen az miktarda baharat ile tat ve aroma verilirmiş. Sert bir içecek istendiğinde tuz eklenir eğer bal yoksa akçaağaç şurubu tercih edilebilir durumda bu dönemde. Gıda sağlığı açısından bakacak olursak aslında o dönemde düşükte olsa asitlik ve alkol oranı ile sulardan daha az mikrobiyal yük ile daha sağlıklı bir içecek olduğu söylenebilir bence. Bu arada evde denemek isteyenler için yazının altında birkaç küçük tarif paylaşabilirim. Şarap sirkesi kullanmak istemeyenlere de bazı kıyaklarım olabilir :)

ENERJİ İÇECEĞİ

2. ENERJİ İÇECEKLERİNDE BUGÜN

Şimdi gelelim yavaş yavaş günümüze. Antik Roma'dan günümüze kadar bizim babaanne tarifleri dediğimiz şeylerle enerji sağlanmaya çalışıldığını zaten hepimiz biliyoruz artık. Peki ne oldu da babaanne tariflerini bırakıp endüstriyel ve farklı enerji içecekleri kullanmaya başladık. Olanı söyleyeyim size. Fonksiyonel Gıdalar doğdu. 2. Dünya Savaşı'nın ortalarından itibaren dünya oldukça değişmeye başladı. Ülkelerin artık sadece orduları kadar değil ekonomileri, halkları, sağlıkları ve eğitimleri kadar güçlü olduğu anlaşılmaya başlanmıştı. Buradan sonra halkın sağlığını arttırabilmek adına yeni ürünler üretilmeye başlandı. Bunlar hastalığı bulunan insanlara faydaları olabildiği gibi hastalığı olmayan insanlarında sağlıklarını dengede tutabilmeleri için üretilen gıdalardı. O dönem ki nesilde durmadan çalışmaya çok meraklı bir nesil olduğundan insanlara gece gündüz enerji verecek şeylere ihtiyaç duyulmaya başlanmıştı. Çare modern enerji içeceklerinde bulundu. Bu enerji içeceklerinde taurin gibi vücudun ihtiyaç duyduğu amino asitler ve mineral maddelerle kafein gibi enerji verimini arttıracak maddeler bulunur genelde. Ancak unutmayın bunlar günün 8 saati oturarak çalışanlar için o kadar da verimli ve sağlık verici içecekler değildir. Bu içecekleri tüketiyorsanız gün boyu harekette kalan bir temponuz olmalı aksi durumlarda ben sorumlu değilim :)

Yıl 1939'a geldiğinde ilk enerji içecekleri piyasaya sürüldü. 1970'li yıllara gelindiğinde Avrupa'da yaygınlaşmaya başladı. 1997 yılına gelindiğinde ise hepimizin aşina olacağı bir marka doğdu. "RedBull kanatlandırır." Ancak günümüzde yapılan enerji içeceklerinin nasıl yapıldığı ve reçeteleri patent hakları ile beraber gizlenmiş durumda o yüzden içindekiler kısmı yazsa da ne yapılarak kullanıldığı çokta bilenen şeyler değil ne yazık ki! Ancak uğraşırsak birkaç üretim şeması tabii ki de bulabiliriz. Bu bilindik markanın doğmasından bu yana enerji içeceği milyar dolarların döndüğü bir sektör haline geldi.

3. EN DEĞERLİ MARKA VE PAZARLAMA STRATEJİSİ

Burada RedBull'un pazarlama stratejisi de oldukça önemliydi. Biraz da ondan bahsedelim. RedBull piyasaya çıktığında elbette ki tercih edilen başka markalar vardı ve rekabet yeni kurulan bir firma için oldukça fazlaydı. Bu markanın yetkilileri ise şöyle bir şey yaptılar. Yüzlerce hatta binlerce boş enerji şişesi kutusunu şehirlerdeki çöplerin içerisine kenarlarına bazı yerlerde yerlere döktüler. Bizim ülkemizde yeni açılan kafe restoranların broşürleri yerlere saçması gibi düşünün ancak bu birkaç mahalle değil koca bir ülke. Buradaki amaç halkın gözünde yeni olmasına rağmen herkes bunu içiyorsa bende içmeliyim intibaı yaratarak markanın hem bilinirliğini hem de popülaritesini arttırmaktı. Bugün baktığınızda aslında RedBull hala bu stratejinin bir parçasını uygulamaya devam ediyor! Nasıl mı? RedBull'un enerji içeceği kutusuna benzer araçlarını bazı yerlerde görmüşsünüzdür. O araçlarla etkinliklere katılarak bedava enerji içeceği dağıtılıyor. Sırf bu şekilde bedava verilerek dahi insanlar bu markayı daha sonra yine tercih ediyorlar ve çok büyük bir gelir elde ediliyor.

Konumuza geri dönecek olursak. Günümüzde artık yıllık olarak 2 milyardan fazla enerji içeceği tüketilmekte kutu veya şişe olarak. Bu bir yılda ortalama 290 milyon litre yapmaktadır. Ancak söz konusu gıda ise her işin bir de sağlık boyutu var. Aşırı tüketimde veya kontrolsüz tüketimde bu içecekler her gıdanın verebileceği gibi sizlere zarar verir. Bu içeceklerin içeriklerine bakacak olursak bu durumda böbrekler ve karaciğerler aşırı tüketimde risk altında kalabilir diyebiliriz.

REDBULL

4.POSCA TARİFLERİ

Sizler için bazı Posca Tarifleri:


1) 2 yemek kaşığı sirke (herhangi bir sirke olabilir size kalmış)

250 ml su

1 yemek kaşığı bal

Bu tarife göre bal en az 20 saniye eritilmeli ve ardından su ilave edilerek karıştırılmalıdır. Ardından sirkeyi ekleyin.


2) 1,5 su bardağı kırmızı şarap sirkesi

0,5 su bardağı bal

1 yemek kaşığı ezilmiş kişniş tohumu

4 bardak su

Bu tarifte balın suyla karıştırılmadan önce soğutulması iyi olacaktır. Ayrıca, içmeden önce ezilmiş kişnişi süzdüğünüzden emin olun.

Bir yazının daha sonuna gelmiş bulunmaktayız. Poscalarınızı çok kaçırmamanız dileğiyle :)

KAYNAKLAR:

1) Antik Romadan 2000 Yıllık Bir Enerji İçeceği

2) Enerji İçecekleri

3) TNKU Gıda Mühendisliği Geleneksel Gıdalar Dersi / Gazlı İçecekler Ders Sunumu

Sosyal Medyadan Takip Edin!