GIDA GÜVENİLİRLİĞİ ANKETİ SONUÇLARI

Bu ankette sizlere yine 5 soruda sizlerle gıda sektöründeki güvenilirliği anlamaya çalıştık.

GBT UĞUR ÇALIŞKAN GIDA BILIM BLOG ANKET GIDA SEKTÖRÜ GIDA GÜVENIRLILIĞI

Özgür Uğur Çalışkan

2021-06-16 6 min read

GIDA GÜVENİLİRLİĞİ ANKETİ SONUÇLARI

Merhabalar. Bu anket süreçleri oldukça meşakkatli olsalar da Vedat Milor misali anket işinden zevk almaya başladığımı söyleyebilirim. Bu ankette sizlere yine 5 soruda sizlerle gıda sektöründeki güvenilirliği anlamaya çalıştık. İtiraf edeyim önceki anket olan "İNSANLAR NE DEDİ: GIDA SEKTÖRÜ ANALİZİ" anketinin aksine "GIDA GÜVENİLİRLİĞİ" anketi beni cidden şaşırttı. Çünkü bu ankete birazdan sizde aşağıda göreceksiniz gıda sektöründe yer alan kişiler katılım gösterdi ve kendi sektörümüzdeki kişilerin bile güveni kalmamış diyebileceğimiz bir noktaya gelmişiz. Gelin şimdi genel verilere şöyle bir bakalım, ardından da anketteki sorularımıza gelen yanıtları yorumlayalım.

1. GENEL VERİLER

Genel verilerde anketimizin ilk sayfasında yer alan cinsiyet, meslek, yaş aralığı, eğitim durumuna odaklanacağız. Bu verilerde de önceki ankette olduğu gibi kadın katılımcı oranının yüksek olduğunu görüyoruz. Gıda sektörünün içerisinde kadın çalışan sayısının erkek çalışan sayısına oranı neredeyse tüm işletmelerde daha yüksek. Bu bağlamda aslında şaşırılacak bir durum değil. Bu yazıyı da Dünya Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Günü gibi bir günde paylaşmakta biraz manidar oldu diyebilirim.

GRAFİK 1. KATILIMCILARIN CİNSİYET DAĞILIMI

Yukarıdaki yaş grafiğine bakalım biraz da. Genel yaş ortalamasının 30-50 yaş aralığı ve 24-30 yaş aralığı gruplarında toplandığını görüyoruz. Bu aslında ankete katılan kişilerin büyük bir çoğunluğunun aktif çalışma yaşında olduğunu gösterir.

GRAFİK 3. KATILIMCILARIN MESLEKİ YÖNELİMLERİ

Girişte de bahsetmiştim aslında katılımcıların büyük çoğunluğu gıda sektörü çalışanı %53,2 oranla. Çalışmayan veya işsiz olan kesimden ise %12'lik bir katılım söz konusu. Salgın döneminde işsizliğin arttığını hepimiz biliyoruz zaten. Her ne kadar TÜİK tam tersini iddia etse de. Katılımcıların %24,7'si ise öğrenci seçeneğini işaretlemiş.

GRAFİK 4. KATILIMCILARIN EĞİTİM DURUMU

Katılımcıların her ankette eğitim durumlarının oldukça yüksek olduğunu görmek inanın moral oluyor diyebilirim. Bir daha ki sefere kitap okuma oranını mı sorsam ne yapsam acaba ankete ilginç bir hava katmış oluruz! Ne dersiniz?

2. ANKET VERİLERİ

Ve sıra geldi asıl anket verilerine.

GRAFİK 5. KATILIMCILARIN 1. SORUDAKİ CEVAP DAĞILIMLARI

Bu soruda aslında "Değişmedi" seçeneğini iki tane koyup iyi yönde ve kötü yönde olarak ikiye ayırsaydım tahmin ediyorum değişmedi diyenlerin hepsi kötü yönde değişmedi seçeneğine basarlardı. Önceki ankette de gördüğümüz rakamları anımsayacak olursak, katılımcıların %40'ı güvenip güvenemeyeceği konusunda kararsız, %37,4'ü ise güvenmiyordu. Ama bu süreçte güvenmeyenlerin oranının önceki ankete göre %10,7 artmış durumda ankete katılan her 10 kişiden 1'i son yaşanan olaylardan sonra gıda sektörüne olan güvenini kaybetmiş durumda. Bu bize insanların güvenlerinin hangi konu olursa olsun pamuk ipliğine bağlı olduğunu göstermektedir. Söz konusu gıda sektörü olduğunda bu konu pamuk ipliklerine bırakılmamalıdır. Gıda israfını engellemek için yürütülen politikalara ek olarak gıda güvenilirliği politikaları da yürütülmelidir. Gıdaya güveni olmayan kişiler onları israf etmek noktasında daha tedbirsiz davranacak kişilerdir aslında. Bu halk arasında gıda konusunda kırmızı alarmların çaldığı anlamına gelmektedir.

GRAFİK 6. KATILIMCILARIN 2. SORUDAKİ CEVAP DAĞILIMLARI

Tabii ki her gün her işletme denetlenemez bu pratikte imkansızdır. Ancak gıda işletmelerinin denetlenmesi için ya daha çok denetçi -ki bu denetçilerin gıda mühendisi, veteriner hekim veya ziraat mühendisi olması gerek- atanmalı ya da mevcut denetçilerin daha etkin çalışabilmesi için bir denetim takvimi oluşturulmalı. Eğer usulsüz ve tedbirsiz üretim yapılan bir firma varsa bu sosyal medyada paylaşım rekorları kırmadan cezai işlem veya diğer tedbirler alınmalı. Aksi durumda yukarıdaki gibi denetim politikalarının yetersiz olduğunu düşünen kişilerin sayısı daha da artar ve bunun önü alınamaz hale gelir. Burada baktığımızda Ankete katılan her 10 kişiden 9'u denetim politikalarının yetersiz olduğunu düşünmekte. %92,2 yetersiz bulunma sayısı var. Kaldı ki önceki grafiklerimizde katılımcıların %50'sinden fazlası gıda sektörü çalışanı, gıda sektöründe çalışan kişiler bile kendilerine yapılan denetimleri yetersiz buluyorken varın geri kalan halkın ne düşündüğünü siz tahmin edin!

GRAFİK 7. KATILIMCILARIN 3. SORUDAKİ CEVAP DAĞILIMLARI

ISO ve BRC birbirine denk kuruluşlar değil önce burada bunu belirtmek isterim. BRC, ISO'nun kapsamını dünya standartlarının altında gördüğünden dolayı baktığınızda ISO'nun dünyada bir geçerliliği yok ancak bu ISO belgelerinin kolay alınabileceği ya da her işletmenin alabileceği anlamına gelmiyor. Grafiğe baktığınızda katılımcıların %35,1'i bu tarzdaki belgelendirme ve derecelendirmenin neden olduğunu önemsememekle beraber bu kişilerin bu derecelendirme sistemleri hakkında yeterli bilgi sahibi olduğunu şahsen düşünmüyorum. Baktığınız zaman bu derecelendirmelere sahip kuruluşlardan özellikle BRC belgesi olan kuruluşlardan bir gıda güvenliği ihlali göremezsiniz. Aksi durumda o firmanın sadece güvenilirliği değil ihracat oranıyla beraber geliri de uluslararası ölçekte düşmesi anlamına gelir. Bu çoğu firma için iflasın kapısını aralamakla eş değerdedir. İnsanlarımıza bu denetleme ve derecelendirmelerin ne olduğunun bilgisinin verilmesi halkın bu konuda daha bilinçli olması sağlanmalı. Sanırım bana bir yazı konusu daha çıktı :)

GRAFİK 8. KATILIMCILARIN 4. SORUDAKİ CEVAP DAĞILIMLARI

Şimdi bu grafiğe bakarak biraz da halkı eleştirmem gerekecek sanırım. Katılımcıların %35,1'i firmaların denetlenmesini önemsemiyor. Önemsenmiyorsa işte böyle Benefit Süt Firmasındaki gibi skandallarla daha çok karşılaşırız. Bizler önemseyeceğiz, ilgileneceğiz ki ilgili makamlarda daha çok ilgilensin. Tamam makamların politikalarında da eksiklik ve değişiklik yapılması gereken noktalar var ancak baktığınızda bu sadece makamların ilgisini mi çekmeli. Burada gıdadan bahsediyoruz. İnsanlığın sağlık ve sudan sonra en büyük ihtiyacı gıdadır. Bu konuyla herkesin ilgilenmesi ve bilinçlenmesi gerek.

GRAFİK 9. KATILIMCILARIN 5. SORUDAKİ CEVAP DAĞILIMLARI

Hiç dikkat etmiyorum diyen %2,6'lık kesime selam olsun sağlık sıhhatleri yerinde durmaya devam eder inşallah :) Allah'tan marka ve üretici firma konusunda halk dikkatli davranıyor. Baktığınızda %88,4 oldukça iyi bir sonuç ama bu konuda da ben bir gariplik seziyorum. Gıda Sektörü Analizi Anketinde gıda sektörüne olan güvensizlik epey yüksekti ancak insanlar yine de markalara dikkat ediyorlar. Ben burada bir noksanlık seziyorum. Umarım zaman içerisinde bu istatistiklerin düzeldiğine şahit oluruz.

3. SON DEĞERLENDİRME

Anket sonuçlarını belirtirken gerekli yorumları soru bazında yaptım kendimce. Ancak hepimiz biliyoruz ki bu devran bu şekilde devam etmez, edemez, etmemeli. Tarımda ve tarımsal ticarette, gıdada ve gıda sektöründe kesin olarak kökten değişimlere ihtiyaç var. Artık bu alanlarda reformlar değil tam anlamıyla inkılaplara ihtiyacımız var. Değişen ve gelişen dünyanın tarım ve gıda alanlarındaki dinamiklere olabildiğince hızlı bir şekilde geçiş yapmalıyız ki hali hazırda şu anda ülkenin içinde bulunduğu krizin sebebi ne yazık ki bu geçişin yapılamamış olması.

Son olaraksa keşke gıda firmalarımız, gıda mühendislerimiz gıda konusunda halka konuşmakta, bilinçlendirmekte doktorlar ve diyetisyenler kadar aktif olabilseler. Belki o zaman bu güven sorununu biraz da olsun aşabilirdik.

Bir başka ankette görüşmek üzere hoşça kalın! Yorumlarınızı yazının altında paylaşmayı unutmayın!

Sosyal Medyadan Takip Edin!