GIDA SEKTÖRÜ ANALİZİ

Bu tablodaki en önemli olay ise katılımcıların %40'ının gıda sektörüne güvenip güvenmeyeceği konusundaki kararsızlığı.

GBT UĞUR ÇALIŞKAN GIDA BILIM BLOG ENDÜSTRI 4.0 GIDA SEKTÖRÜ ANKET ÖZEL TÜKETIM SALGIN VEGAN TÜKETIM VEJETARYEN TÜKETIM

Özgür Uğur Çalışkan

2021-06-12 6 min read

1. ANKET SONUÇLARINA GİRİŞ

Geçtiğimiz hafta elimden geldiğince her yerde paylaştığım "GIDA SEKTÖRÜ ANALİZİ" anketimin bugün biraz da yorumlarımı katarak sonuçlarını sizlerle paylaşacağım. Öncelikle bu anketi neden yaptığıma şöyle bir değinmek istiyorum. Bu anketi yapmaktaki amacım son zamanlarda daha da artan şekilde halk arasında gıda sektörüyle ilgili bilgi kirliliğini ölçmekti aslında. Sonuçların beni şaşırtmasını bekledim. Tek bir soru haricinde de ne yazık ki sonuçlar beni şaşırtmadı. Medyada gezen onca söylemle birlikte artık insanlarda sadece gıda sektörüne değil hiçbir sektöre güven kalmadığını düşünmeye başladım bu anketi gördükten sonra. Sırası geldikçe zaten anlatacağım. Hadi ankete geçelim.

TABLO 1. KATILIMCILARIN YAŞ DAĞILIMI

Ankete katılım 115 kişi ile sınırlı kaldı gönül isterdi ki bu rakam artsın. Yaş skalasına baktığımızda katılımcıların büyük bir çoğunluğunun 19-24 yaş arası olduğunu görüyoruz. Ortalama yaşı ise 22,60 olarak karşımıza çıkıyor. Aslında böyle çıkması doğal çünkü genelde üniversite öğrencilerinin bulunduğu yerlerde paylaşıldı anket.

TABLO 2. KATILIMCILARIN CİNSİYET DAĞILIMI

Cinsiyete baktığımızda katılımcıların önemli bir kısmını kadınların oluşturduğunu görüyoruz. Hemcinslerimi biraz ilgisiz gördüm bu konulara. 😂 Aslında o kadar şaşırılacak bir durum değil gıda sektöründe çalışan kişilerin önemli bir kısmının kadınlardan oluştuğunu düşünürsek. Yani gıda mühendisliği bölümlerinin sınıflarında bile kız öğrenci mevcudu genellikle daha fazladır.

TABLO 3. KATILIMCILARIN EĞİTİM DURUMU

Katılımcıların eğitim durumlarına da bakalım son olarak ardından asıl sorulara geçelim. Yukarıdaki grafikte de görüldüğü gibi katılımcılar en az lise mezunu olarak gözüküyor. Bu aslında okumuş ve eğitimli kesimin ankete ilgi gösterdiğinin kanıtı.

2. ANKETE VERİLEN CEVAPLAR VE İSTATİSTİKLER

TABLO 4. KATILIMCILARIN GIDA SEKTÖRÜNE GÜVEN ORANI

Şimdi burada aslında insanların yaklaşık olarak %37,4'lük bir kısmının gıda sektörüne güvenmediğini görüyoruz. Ama bu tablodaki en önemli olay ise katılımcıların %40'ının gıda sektörüne güvenip güvenmeyeceği konusundaki kararsızlığı. Ankete 3 verenler bunun bir kanıtı bana göre. Neden diye durum düşünecek olursak, marka vermeden süt paketlerinin patladığı durumlar mı dersiniz, tekstürlerde hala standardizasyonu yakalayamamış küçük firmalar mı dersiniz, denetlemelerin azlığı, hatta üretici firmadan habersiz dolapta durması gereken ürünlerin marketlerde kasa yanında indirimli diye konması dahi buna sebep olabilecek bir etken. Peki ama bunun bir çözümü var mı? Var! Gıda Kalite ve Kontrol Mevzuatları artık sadece üretici firmaları değil pazarlayıcı firmaları da kapsamalı. Market zincirlerine bakıyorsunuz adamlar zabıta tarafından denetleniyor. Şimdi zabıtalara lafım yok ama bir zabıta da çıkıp desin ki ben bu gıda işinden anlıyorum. Açık söylemek gerekirse bunu yapan Türkiye de tek bir belediye var o da İstanbul / Tuzla Belediyesi. Zabıta birimlerine gıda mühendisi alıyor adamlar. Peki sadece mevzuat mı çözüm? Hayır! 3 kuruş da fazla kazanabilmek için indirim reklamları yerine yap fabrikanın reklamını tertemiz diye 3 kuruş yerine 5 kuruş kazanırsın o zaman. Hata sadece denetlemede değil özel firmaların pazarlama ve reklam politikalarında. Bu ülkenin acilen pazarlama alanında güncellenmeye ihtiyacı var bu tabloda ben bunu görüyorum.

TABLO 5. KATILIMCILARIN PANDEMİ SÜRECİNDE GIDA SEKTÖRÜ DÜŞÜNCELERİ

Şimdi tamam sektör kendine güveni oluşturamamış olabilir ama şahsi fikrim burada halkında biraz hata payı var. Sokağa çıkma kısıtlamalarının olduğu zamanlarda, kısıtlamaya tabi tutulmayan sağlık dışındaki ilk sektördü gıda sektörü. Sokağa çıkma yasağında koştuğunuz ilk insanlar gıdacılardı. Marketlerde kuyruk olmuştu. Fırıncılık sektörü salgın döneminde sağlıkçılardan sonra en çok çalışan sektörlerden biriydi. Ama gelin görün ki buna rağmen salgın döneminde de gıda sektörünün başarısız olduğunu düşünenler var. Salgın döneminde gıda sektörünün sınıfta kaldığını düşünenler %27'lik kesimi oluşturmuş. Sağlık olsun ne diyelim.

TABLO 6. KATILIMCILARIN TARIM VE HAYVANCILIK POLİTİKALARI HAKKINDAKİ DÜŞÜNCELERİ

Bu soruyla apayrı bir boyuta girmiş bulunmaktayız. Şimdi gıda mühendisliğinin sloganının 'Tarladan Çatala' olduğunu düşünerek sormuştum bu soru da. Cevaplarda yanılmayacağımı biliyordum, öyle de oldu. Bu konuyu aslında bir hocamın yorumlamasını rica edecektim ama belki başka sefere. Şimdi 5 veren o 4 kişi kim keşke bir muhabbet etme şansımız olsaydı ama daha 2 gün önce dünyadaki stratejik öneme sahip olan buğday ve arpadan ithalatta gümrük vergisi kaldırılmış olması gündemdeydi. Bu ürünlere biraz odaklanacak olursak. Savaş döneminde dahi her ülke bu 2 ürünü kendine yetecek kadar üretir ve stoklar. Dünyada da astronomik rakamlara ithalat ve ihracatı yapılmaz çünkü ola ki bir savaş durumunda halkı doyuracak, savaştan sonraki dönemde de ihtiyaç karşılayacak 2 üründür buğday ve arpa. Daha 2 ay önce Rusya buğday ihracatını azaltacağını duyurmuşken biz üretime odaklanmak yerine ithalatı kolaylaştırıp zaten zorda olan buğday çiftçisinin belini kırıyoruz. Sonra faizleri yükseltseler de dolar tabi bugün ki gibi 8 TL'yi görür. İthalat yapılan her seferde de doların dışarı verildiğini de unutmayalım. Umarım bu ülke yakın zamanda gelecekteki çıkarını tarım da görür diyerek diğer sonuca geçiyorum.

TABLO 7. KATILIMCILARIN ÖZEL TÜKETİM ÜRÜNLERİ HAKKINDAKİ DÜŞÜNCELERİ

Şimdi tarım politikalarından daha beter bir sonuçla karşı karşıyayız burada. Bu tablo laktoz intoleransı olan hastalar için, çölyak hastalığı olanlar için tam bir skandaldır. Burada görüyoruz ki biz piyasa ürününü tüketemeyen yaşamasın mantığı var. Belki de gıda sektörüne güvensizlik buradan geliyordur. Tamam alıcısı az olabilir ama sen kendinden olmayanı dışlıyorsun burada. Gıda sektörünün en büyük hatasıdır bu. Geçen haftaki son yazım olan "GIDADA YENİ MODA: BİTKİSEL GIDA" yazımda da bahsettim bu konudan. Dünya bu konuya hayat memat meselesi gibi bakarken bizde hala hasta olan kişilerin empati yapmasıyla kurulmuş birkaç girişimden öteye gidemedik ne yazık ki! Umarım gelecekte bu konuda daha çok şey yapma fırsatımız olur.

TABLO 8. KATILIMCILARIN ÜRETİM YERİ TERCİHLERİ

Gelelim fasulyenin faydalarına. Bu sorunun cevaplarıyla ilgili tahminlerimde yanılmayı o kadar istedim ki anlatamam. Ama sonuç olarak katılan 115 kişi de beni yanıltmadı. Bir gıda mühendisi arkadaşım bu anketi görünce bu soruyla ilgili "Neyin evde üretimi ama? Farklı gıdalarda farklı tercihler söz konusu." diye söylemişti. Haklı olduğunu inkâr edemem. İşte buradan yola çıkarak gıda sektörüne olan güven sorununun neden olduğunu görebiliriz aslında. İnsanlar eski usul el yapımı gıdaların endüstriyel gıdalardan daha güvenli olduğunu düşünüyorsa buradaki hata firmaların nasıl ürettiklerini göstermemesi. İnsanların üretim koşullarını bilmemesi. Baştan söyleyeyim, bu ülkede artık Uğur DÜNDAR zamanındaki gibi merdiven altı pislik içinde işletmeler kalmadı. Parayı kazanmak için adam akıllı üretilmesi gerektiğini neredeyse herkes anladı. Ha taklit ve tağşiş yapanlar var mı? Var! Onlar hala anlamayan kesimler işte. Ancak bakanlık sayfalarca liste açıklasalar da bunlar küçük ve yerel işletmeler. Evde üretirken umarım kimse zehirlenmez ama kesinlikle gıda sektörünün çözmesi gereken bir güven sorunu olduğu ortada.

Anketle ilgili elimdeki tüm kayda değer verileri sizlerle paylaştığım bu yazıyı umarım beğenirsiniz. Sizden bir ricam paylaşmayı unutmayın. Bu yazıya özel olarak. Katılan katılmayan herkese teşekkürler.

Sosyal Medyadan Takip Edin!