3 MADDEDE GIDA DERECELENDİRME SİSTEMLERİ

Tabiri caizse fabrikada kuş uçurtulmadığı ve baştan sona kontrol ve standardizasyon ile kontrol edildiği bir belgelendirmedir BRC.

GBT UĞUR ÇALIŞKAN GIDA BILIM BLOG GIDA SEKTÖRÜ BRC FOOD ISO 22000 HACCP GIDA DERECELENDIRME KURUMLARI

Özgür Uğur Çalışkan

2021-07-06 4 min read

Gıda sektöründe, gıdanın güvenliğini belirli standartlara göre denetleyen kurumlar nelerdir? Bu kurumlar neye göre denetleme yapar? Gıda güvenliğini sağlamak için firmaların uymaları gereken kurallar nelerdir? Bu yazıda, bu sorulara cevap vereceğiz. Kasım ayında yaptığım “Gıda Güvenilirliği” anketinde bununla ilgili bir soru vardı. Hatırlamak isteyenler anket sonuçlarının yer aldığı yazıyı okuyabilirler. O anketin sonuçlarında ülkemizde çoğu kişi tarafından ISO ve BRC FOOD’un çokta dikkate değer kabul edilmediğini gördük ne yazık ki! Gelin bu konularla ilgili bilgi edinelim şimdi.

DERECELENDİRME

1. STANDARDİZASYON VE TANIMLAR

Sözlük tanımları vererek can sıkmayacağım merak etmeyin. Standardizasyon dediğimiz olay, bir ürünün her üretildiğinde aynı şekilde hattan çıkmasını sağlamak ve aynı üretim metotlarının uygulanmasını sağlayan adımları kapsıyor. Bunun nedeni üretilen ürünün kalitesinin her zaman aynı olmasını sağlamak ve ekonomik açıdan maliyeti düşürmek.

Ülkemizde ve dünyada bu gibi konularda yetkili kurumlar vardır. Mesela Türk Standartları Enstitüsü (TSE) bunlardan birisi. Uluslararası Standardizasyon Örgütü (ISO) ve en önemlisi olarak kabul edilen İngiliz Perakende Konsorsiyumu (BRC veya BRCGS). Bir de FSMS var Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi. Bu kurumların tamamı gıda sektöründe bu sistemin parametrelerine göre denetleme yapmaktadırlar.

Biraz tarihinden de bahsedecek olursak: İkinci dünya savaşı sonrası insanların gıda zehirlenmeleri vb. durumlar ile sağlık şikayetleri ve ölümler meydana gelmeye başlıyor. Bunu bir kenara koyduğumuzda zamanında İngilizler her şeyi bir standarda bağlayarak maliyet yükünü hafifletmek ve tüm üretim süreçlerini takip ederek ürün kaybını düşürmeyi hedefleyerek İngiliz Perakende Konsorsiyumunu kuruyorlar. Tabi ilerleyen zamanlar bu kurumlar hem aralarında organizasyon sağlıyorlar hem de fark ediyorlar ki insanlar için güvenli gıdalar üretmek aslında üreticiler içinde daha az maliyetli ve daha çok gelir getiren bir durum. Sonrasında yaptıkları uygulamalarla sadece işletmeleri düşünerek değil aynı zamanda tüketiciyi de düşünerek adımlar atılmaya başlandı.

2. ISO 22000 NEDİR?

ISO 22000 Belgesi, gıda üretimi yapan işletmelerde, hammadde girişi, üretim şekli, üretim sırasında uygulanan aşamalar, yapılan testler, üretim sırasında oluşabilecek risklerin analizi ve ürünün müşteriye sunumu ile ilgili alanlarda kalite ve kontrol parametrelerini Türk Standartları Enstitüsü, Sağlık Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın kriterleri doğrultusunda düzenleyerek kontrol edilmesini kapsayan kalite kontrol belgesidir. Her ne kadar ülkemizde ticari faaliyet gösteren firmalar için önemli olsa da uluslararası ölçekte gıda alanındaki bu belgelendirme yetersiz kapsamda olduğu için kimi otoriteler tarafından kabul görmemektedir. Bazı kaynaklarda uluslararası geçerliliği olduğunun yazılmasının nedeni ISO’nun diğer ölçekleriyle kıyaslanmasıdır. Ancak bu gıda sektörü için böyle değildir.

Ancak şu bir gerçektir ki Türkiye’de gıda alanında bir ticari işletme ciddi işler yapmayı hedefliyorsa kuruluş veya firmanın alması gereken ilk belgedir. Bu gıda standartlarının, gıda mevzuatlarının sağlandığı garantisinin verilmesi anlamına gelir.

Firmalar ISO 22000 kapsamında gıda ile ilgili hem tüketiciyi hem de gıdayı riske edecek her türlü fiziksel, kimyasal ve biyolojik etmeni ortadan kaldırmak ve tüketime uygun duruma getirmek ile yükümlüdür.

Türkiye’de gıda sektöründe en çok kabul gören belgelendirme sistemleri arasında olmasını da göz ardı etmemek gerekir. Dışarıda markasını marketlerde göreceğiniz pek çok firma bu belgelendirmeye sahiptir.

Ancak belgelendirme kuruluşlarının bazı şartları daha vardır. Özellikle de belgelendirmeleri alabilen kuruluşlar için. Bunu pazarlamada kullanmamak gibi. Farkındaysanız hiçbir firma bu belgelendirmeleri kullanarak reklamını yapmaz yapamaz. Ancak bunları firmalar web sitelerinin bilgilendirme bölümlerine yazmaktadırlar.

Bir firmanın ciddi önlemler alarak gıda üretimi yaptığını web sitelerine girerek ne çeşit belgelendirmelere sahip olduklarına bakarak anlayabilirsiniz. Hem de birkaç dakika içerisinde ve birkaç tıkla.

ISO 22000

3. BRC FOOD NEDİR?

Gelelim BRC FOOD’a. BRC FOOD, gıda güvenliği alanında belgelendirme çalışması yapan özel bir kuruluştur. ISO’dan farklı olarak BRC, oldukça kapsamlıdır. Her ne kadar ISO’da da firmaların ilgili yönetim evraklarının olması incelense de BRC, İngilizlerin disipliniyle kurulan bir kuruluş olmasının da getirisiyle bu konuda oldukça titizdir. Sırf firmalar kendi evraklarını tamamlayamadılar diye BRC alamayarak, ihracat konusunda sıkıntı çeken firmalar vardır.

BRC, özellikle Avrupa’ya, Asya’ya ihracat yapmak isteyen firmalarda yabancı şirketlerin aradıkları ve kabul ettikleri en önemli belgelerdendir. Aslında burada BRC FOOD için gıda üretimi yapan bir firmanın belgelendirme everestidir desek abartmış olmayız sanırım.

Diyelim ki bir firma BRC FOOD’a sahip. Bu bize ne anlatmalı? O firma artık sadece Türkiye’de değil, tüm dünyada kendi markalarıyla ticaret yapabilecek, ülkelerin pek çoğunun güvenini rahatlıkla kazanabilecek kadar güvenli ve sıkı bir çalışma ile gıda üretiyor demektir.

Üst yönetimlerin yapacakları toplantılardan tutun, alacakları kararlara kadar, gıdayı riske atacak hava kaçaklarını dahi, üretim yerlerinin atıklarını, ambalajlarını, üretim yaptıkları boruların, proses hatlarının dahi denetlendiği, tabiri caizse fabrikada kuş uçurtulmadığı ve baştan sona kontrol ve standardizasyon ile kontrol edildiği bir belgelendirmedir. BRC belgesi olan firmalar candır can! 😊

BELGELENDİRME

Peki sizler bu belgelendirmeler hakkında ne düşünüyorsunuz? Mesela bir hatırlatacak olursak Benefit Süt’ün kurucu firması olan Enka Gıda’nın ISO 22000 belgeleri vardı ancak BRC FOOD belgeleri yoktu en son hatırladığımda!


KAYNAKLAR:

1) BRC FOOD Belgelendirme Notları

2) ISO 22000 Belgelendirme Notları

3) GIDA BİLGİ .COM

Sosyal Medyadan Takip Edin!