169 PATENT İLE DONDURULMUŞ GIDANIN MUCİDİ

69 yaşında kalp yetmezliğinden vefat edinceye kadar 169 ürünün dondurulması ile ilgili patent sahibi olmuş ve geliştirmelerini yapmıştı.

GBT UĞUR ÇALIŞKAN GIDA BILIM TARIH BLOG DONDURULMUŞ GIDALAR CHARLES BIRDSEYE ÇOKLU PLAKALI DONDURMA YÖNTEMI GENERAL FOODS

Özgür Uğur Çalışkan

2021-07-08 3 min read

CHARLES BİRDSEYE’İN BAŞARI HİKAYESİ

DONDURULMUŞ MEYVE VE SEBZE ÜRÜNLERİ

Yeni yılın ilk günü ve yeni yılın ilk yazısından herkese selamlar. Bugün her yerde gördüğümüz o dondurulmuş gıdaların atasını 1900’lü yılların başında daha teknoloji ve lojistik bile gelişmemişken bir mucizeyi başaran adamı tanıyacağız. Charles Birdseye.

Kendisi New York’ta 1886’da doğan Charles, Amerika’da özellikle demir yolu, çelik ve elektrik gibi sanayi dallarının yeni yeni yaygınlaşmaya başladığı bir zamanda doğdu.

Başlarda kendisi çakal postlarının üretimi ve dağıtımı ile ilgili bir işte çalışıyorken Doğu Kanada’da Inuit’lerin, balıkları buzladığını görünce büyük bir hayranlık duydu. New York’ta ise dondurulmuş ve konserve ürünler güzel tatları olmayacak şekilde klasik ve eski yöntemlerle üretildiği için tercih edilmiyorlardı.

Bu sırada Charles bir şeyi daha fark etti. Yavaş dondurulan et ürünlerinin, hızlı dondurulan et ürünlerinden daha çabuk bozulduğu, tatlarının daha kötü olduğu ve ette taneli bir dokuya neden olduğunu.

Bugün gıda bilimi ve teknolojisinde yavaş dondurma işlemi pek tercih edilmezken aslında kullanılan tüm modern dondurma yöntemlerinin temelinde Charles’ın geliştirdiği bir teknik bulunuyor. Çoklu plakalı dondurma işlemi. Yavaş dondurma işlemi 20. Yüzyılın başlarında pek çok ülke tarafından standart işlem olarak kabul görüyordu. Ancak Charles Birdseye’ 1922 yılında bir dondurma fabrikasında bir yer kiraladı ve bilimsel çalışmalarına başladı.

Yakınlarının anlattıklarına göre ikna etme yeteneği çok iyi olan Charles, gıda lojistiğinde devrim gerçekleştirme vaadiyle bugün 300.000 Dolara denk gelen bir para toplayarak kendi firmasını kurdu ve çalışmalarına başladı. Doğu Kanada’daki iklimi taklit etmeye çalışarak deneylerine devam etse de bir ara dondurmak için vantilatör bile denedi.

Ancak 1924 yılında hem bitmiş bir sermayesi hem de elinde tamamlanmamış bir çalışma vardı. New York’tan Massachusetts’e taşınarak burada da yatırım toplamaya başladı ve bugünün değeri ile yaklaşık 5,6 milyon dolara denk gelen bir yatırım aldı. Ardından General Seafood Corporation firmasını kurdu ve yine çalışmalarına devam etti.

Ancak bu sefer öncekinden farklı olarak başardı. Yiyecekleri yaklaşık 3-4 cm kalınlığındaki yalıtılmış kartonların içerisine yerleştirerek -31 dereceye kadar soğutulmuş içi boş metal plakalar arasına bastı. İçindekilerin hızlı dondurulduğunda daha taze kalabildiğini gördü. Ardından metal plakaları soğutulmuş bantlarla değiştirerek ilk yüksek kaliteli donmuş yiyecekleri üretmeyi başardı. Çoklu plakalı dondurma olarak bu işlem adlandırıldı.

Ancak Charles Birdseye’in hala çözülmemiş olan bir lojistik problemi vardı. Bu dondurulmuş gıdaları taşıyabilecek herhangi bir araç geliştirilmemişti. 1928’de dükkanlar için geliştirilen küçük donduruculardan düzinelerce satın aldı ve onları su geçirmez selofanlarla beraber kullanarak lojistik için de geçici de olsa bir çözüm bulmuş oldu. Bu gelişmelerin ardında pek çok kurumun dikkatine çekmeyi başardı.

1929’da üzüm fıstığı ve yulaf gibi tahıl ürünleri üreten bir firma, Charles’ın firmasını bugün 350 milyon dolar değerinde olan bir para ile satın aldı. Firmalar birleştikten sonra General Foods ismini aldı ve Charles Birdseye, araştırma müdürü olarak firmada çalışmaya devam etti.

Buna rağmen hala sektörün başarılarından memnun olmayan Birdseye, vefatına kadar kendisini dondurulmuş gıdaların tanıtılmasına ve pazarlamasına verdi. 1930’lardan sonra süpermarket zincirlerinin kuruluşu, ikinci dünya savaşından sonra gıdaya olan ihtiyaç ve ülkeler arasındaki göç trafiğinin artması, dondurulmuş gıda sektörünü daha 1950 yıllarından 1 milyar dolarlık bir endüstri yapmıştı.

69 yaşında kalp yetmezliğinden vefat edinceye kadar 169 ürünün dondurulması ile ilgili patent sahibi olmuş ve geliştirmelerini yapmıştı.

İşte dondurulmuş gıdalar böyle doğdu. Şimdi Charles’ın geliştirdiği bu yöntem tüm dünyada kullanılan en yaygın yöntemlerden biri veya kullanılan yöntemlerin temeli.

KAYNAKLAR:

1) thehustle.co

2) Mark Kurlansky – Birdseye: Meraklı Bir Adamın Maceraları

Sosyal Medyadan Takip Edin!